พระสมเด็จสองแหล่งสร้างที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย แม้จะสร้างโดยสมเด็จโตองค์เดียวกัน แต่มีความแตกต่างด้านพิมพ์ทรง มวลสาร และราคาที่นักสะสมทุกคนต้องรู้ก่อนตัดสินใจสะสม
ทีมงาน ตำนานสยามพระเครื่อง
ผู้เชี่ยวชาญพระเครื่อง 20 ปี
พระสมเด็จสองแหล่งนี้ถือเป็นคู่แข่งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกพระเครื่องไทย แม้จะสร้างโดยผู้สร้างคนเดียวกัน แต่ความแตกต่างมีอยู่หลายมิติที่ทำให้นักสะสมต้องศึกษาอย่างจริงจังก่อนตัดสินใจ
วัดระฆังโฆสิตาราม ตั้งอยู่ฝั่งธนบุรี กรุงเทพมหานคร สมเด็จพุฒาจารย์โต พรหมรังสี สร้างพระสมเด็จที่นี่เป็นแหล่งแรก ราวปี พ.ศ. 2409-2413 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถือเป็นต้นกำเนิดของ "พระสมเด็จ" ในความหมายที่รู้จักกันทั่วโลก
วัดบางขุนพรหม ตั้งอยู่ฝั่งพระนคร สมเด็จโตสร้างพระที่นี่ในช่วงหลัง ราวปี พ.ศ. 2413-2415 ก่อนที่ท่านจะมรณภาพในปี พ.ศ. 2415 พระที่สร้างที่นี่จึงมีปริมาณน้อยกว่าวัดระฆัง ทำให้หายากกว่าโดยธรรมชาติ
พระสมเด็จวัดระฆังมีพิมพ์ที่หลากหลายกว่า ประกอบด้วยพิมพ์ใหญ่ พิมพ์ทรงเจดีย์ พิมพ์เส้นด้าย พิมพ์ฐานแซม และพิมพ์ปรกโพธิ์ ในขณะที่วัดบางขุนพรหมมีพิมพ์หลักเพียงไม่กี่แบบ
เนื้อมวลสารของวัดระฆังมักมีความละเอียดและนุ่มนวลกว่า เนื่องจากสูตรผงพุทธคุณของสมเด็จโตมีการพัฒนาขึ้นเรื่อยๆ วัดบางขุนพรหมบางองค์จะเห็นเม็ดผงชัดเจนกว่าและสีเข้มกว่าเล็กน้อย
โดยทั่วไปพระสมเด็จวัดระฆังมีราคาสูงกว่าวัดบางขุนพรหมในพิมพ์เดียวกัน พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่สภาพดีมีใบรับรองจะอยู่ในช่วง 800,000-3,000,000 บาท ขณะที่วัดบางขุนพรหมพิมพ์เดียวกันอยู่ที่ 500,000-2,000,000 บาท
ทั้งพระสมเด็จวัดระฆังและวัดบางขุนพรหมต่างมีคุณค่าและความสวยงามของตัวเอง การเลือกสะสมขึ้นอยู่กับงบประมาณ รสนิยม และเป้าหมายของนักสะสมแต่ละคน สิ่งที่สำคัญที่สุดคือต้องซื้อจากแหล่งที่น่าเชื่อถือและมีใบรับรองจากผู้เชี่ยวชาญเสมอ